Xây dựng tầng hầm cho nhà phố là một giải pháp tuyệt vời để giải quyết bài toán nan giải về không gian để xe và hệ thống kỹ thuật. Tuy nhiên, do đặc thù nhà phố thường nằm sát vách các công trình lân cận và có mật độ xây dựng dày đặc, việc thi công tầng hầm tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về sụt lún, ngập nước và chịu lực.
Dưới đây là những lưu ý cốt lõi mang tính kỹ thuật và kiến trúc mà bạn cần đặc biệt tâm niệm ngay từ giai đoạn lên phương án:
1. Khảo sát địa chất và công trình lân cận (Bắt buộc)
Đây là bước tiên quyết để định hình biện pháp thi công an toàn, tránh các tai nạn sập đổ nguy hiểm.
-
Khoan khảo sát địa chất: Cần xác định chính xác mực nước ngầm, cấu trúc các lớp đất bên dưới (đất cát, đất sét hay đất yếu) nhằm tính toán tải trọng chịu lực và áp lực nước lên thành hầm.
-
Khảo sát hiện trạng nhà hàng xóm: Trước khi đào đất, đơn vị thi công phải lập biên bản, chụp ảnh, quay phim hiện trạng (vết nứt, độ nghiêng nếu có) của các công trình liền kề. Điều này vừa giúp đưa ra biện pháp gia cố móng nhà bên cạnh phù hợp, vừa là cơ sở pháp lý tránh tranh chấp sau này.
2. Giải pháp gia cố khi đào sâu (Biện pháp thi công)
Khi đào một khối lượng đất lớn xuống lòng đất, nguy cơ sạt lở đất của nhà bên cạnh là rất cao. Tùy thuộc vào độ sâu và địa chất, KTS và kỹ sư kết cấu thường ưu tiên các giải pháp:
-
Hệ tường vây (Tường cừ larsen, cừ tràm hoặc cừ thép): Ép cừ sâu xuống lòng đất dọc theo ranh giới đất để giữ vách đất không bị sạt lở khi đào móng.
-
Hệ shoring (Chống tầng hầm): Hệ thống dầm thép chữ I hoặc chữ H chống đỡ giữa các thành vây nhằm chịu áp lực ngang cực lớn của đất và mạch nước ngầm đẩy vào.
3. Thiết kế độ dốc đường hầm và chiều cao chuẩn xác
Một đường hầm thiết kế sai cao độ hoặc độ dốc sẽ biến thành “bẫy” giam xe hoặc làm quẹt gầm các phương tiện khi di chuyển.
-
Độ dốc an toàn: Theo tiêu chuẩn xây dựng, độ dốc của ram dốc tầng hầm không được vượt quá 15% – 20% so với chiều dài hầm. Nếu thiết kế dốc hơn, xe gầm thấp sẽ rất dễ bị chạm gầm khi ra vào.
-
Bố trí mương xẻ rãnh đón nước: Tại đầu và cuối ram dốc phải có hệ thống rãnh cắt nước rãnh lớn kèm vỉ sắt để chặn không cho nước mưa từ ngoài đường ào ạt chảy thẳng xuống hầm.
-
Chiều cao lọt lòng: Chiều cao tối thiểu của tầng hầm nhà phố phải đạt từ 2,2m trở lên để đảm bảo các dòng xe SUV, bán tải có thể ra vào thoải mái và có đủ không gian chạy hệ thống ống kỹ thuật (điện, nước, ống gió) trên trần.
4. Giải pháp chống thấm tuyệt đối (Chống thấm Thuận và Nghịch)
Tầng hầm nằm chìm hoàn toàn hoặc một phần trong lòng đất, nơi luôn chịu áp lực liên tục từ mạch nước ngầm và nước bề mặt.
-
Sử dụng bê tông chống thấm: Ngay từ khi đổ bê tông vách và đáy hầm, phải sử dụng bê tông mác cao có pha phụ gia chống thấm cấp B6 hoặc B8.
-
Chống thấm nhiều lớp: Kết hợp màng chống thấm dạng khò nóng hoặc màng tự dính ở mặt ngoài vách hầm (chống thấm thuận) và các hóa chất tinh thể thẩm thấu ở mặt trong vách hầm (chống thấm nghịch).
-
Băng cản nước (Waterstop): Tại các vị trí mạch ngừng thi công giữa sàn và vách hầm, bắt buộc phải đặt băng cản nước PVC hoặc thanh cao su trương nở để ngăn nước rò rỉ qua khe hở co ngót của bê tông.
5. Hệ thống thoát nước búa thu nước (Trạm bơm cưỡng bức)
Bản chất tầng hầm nằm thấp hơn cốt nền đường thoát nước công cộng của thành phố, vì vậy nước dưới hầm không thể tự chảy ra ngoài bằng trọng lực.
-
Xây dựng hố ga thu nước (Hố ga rốn): Ở góc thấp nhất của hầm, cần bố trí một hố thu nước để gom toàn bộ nước từ hoạt động rửa xe, nước rò rỉ hoặc nước mưa tràn vào.
-
Hệ thống bơm thả chìm tự động: Lắp đặt tối thiểu 2 máy bơm góc hoạt động luân phiên (để dự phòng khi 1 máy bị hỏng). Hệ thống bơm này phải đi kèm phao tự động, tự kích hoạt bơm cưỡng bức nước từ hố rốn dội ngược lên hệ thống thoát nước công cộng phía trên đường.
6. Chiếu sáng và thông gió xuyên suốt
Tầng hầm là nơi rất dễ bị tích tụ khí độc độc hại từ khí thải phương tiện (khí CO, CO2) và luôn rơi vào tình trạng ẩm mốc, thiếu sáng.
-
Thông gió cơ học: Cần bố trí hệ thống quạt hút gió thải và quạt cấp khí tươi liên tục để đảm bảo không khí luân chuyển, giải phóng mùi xăng xe và ẩm mốc.
-
Tận dụng ánh sáng tự nhiên: Nếu làm hầm bán nổi (hầm có một phần nhô lên khỏi mặt đất), hãy bố trí các khe thoáng hoặc ô kính lấy sáng chạy dọc phần vách trên cao để giải phóng bớt cảm giác tù túng.
“Xây ngôi nhà vững – Dựng hạnh phúc bền” – Việc xây dựng một công trình có tầng hầm đòi hỏi tính toán kỹ thuật khắt khe hơn rất nhiều so với nhà thông thường. Do đó, việc lựa chọn một đơn vị thiết kế kiến trúc và nhà thầu thi công có kinh nghiệm thực chiến dày dặn là yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo hầm nhà bạn luôn khô ráo, an toàn và vững chãi cùng thời gian.
