Bê tông tươi (bê tông thương phẩm) mang lại sự tiện lợi và tốc độ thi công rất nhanh, nhưng nó cũng tiềm ẩn rủi ro lớn vì chủ nhà không thể trực tiếp kiểm soát lượng xi măng, cát, đá được trộn bên trong nhà máy. Khi xe bồn cập bến công trình, nếu bạn gật đầu cho đổ ngay mà không kiểm tra, hậu quả nứt sàn, nứt dầm sau này là rất khó khắc phục.
Trước khi phát lệnh “cho bê tông xả xuống”, chủ nhà hoặc giám sát bắt buộc phải thực hiện bước kiểm tra 4 hạng mục cốt lõi dưới đây:
1. Kiểm tra “Giấy khai sinh” (Phiếu giao nhận bê tông)
Mỗi xe bồn đến công trình đều có một phiếu giao hàng từ trạm trộn. Đây là bằng chứng pháp lý duy nhất để bạn đối chiếu xem bê tông có đúng “chủng loại” mình đã đặt hay không.
-
Mác bê tông (Cấp độ bền): Kiểm tra xem có đúng mác thiết kế không (ví dụ: Mác 250 – #250 hoặc Mác 300 – #300).
-
Thời gian xuất xưởng: Đây là chi tiết cực kỳ chí mạng. Hãy xem giờ xe rời trạm trộn là lúc mấy giờ. Theo tiêu chuẩn, bê tông tươi từ lúc trộn đến lúc đổ vào cấu kiện không được quá 2 tiếng (đối với thời tiết mát mẻ) hoặc 1.5 tiếng (đối với thời tiết nắng nóng). Quá thời gian này, bê tông đã bắt đầu quá trình đông kết ban đầu, đổ xuống sẽ bị giảm cường độ chịu lực và dễ bị nứt.
-
Độ sụt: Xem độ sụt ghi trên phiếu có đúng với thỏa thuận không (thường đối với nhà phố đổ sàn là độ sụt $10 \pm 2$ cm hoặc $12 \pm 2$ cm).
2. Kiểm tra Niêm phong (Kẹp chì) của xe bồn
Để tránh tình trạng tài xế ghé dọc đường “rút” bớt bê tông hoặc tự ý đổ thêm nước lã vào bồn làm loãng bê tông (để dễ bơm), các trạm trộn uy tín luôn có kẹp chì niêm phong ở cần xả hoặc bồn trộn.
-
Hành động của chủ nhà: Đến đuôi xe bồn, kiểm tra xem mã số seri trên kẹp chì nhựa/thép có trùng khớp 100% với mã số ghi trên phiếu giao nhận hay không. Nếu chì bị đứt, mất hoặc sai số, bạn có quyền từ chối nhận xe bê tông đó.
3. Thử độ sụt (Kiểm tra độ đồng đều và độ dẻo)
Thử độ sụt là bài kiểm tra trực quan tại công trường để biết bê tông có bị quá khô hoặc quá nhão hay không. Thợ sẽ dùng một hình nón cụt (côn thử độ sụt) để test.
-
Cách đánh giá:
-
Nếu độ sụt quá thấp (bê tông khô cứng): Quá trình cào gạt, đầm dùi sẽ rất vất vả, dễ gây ra hiện tượng rỗ tổ ong bên trong lòng dầm, sàn.
-
Nếu độ sụt quá cao (bê tông nhão nhoét): Chứng tỏ bê tông bị thừa nước. Nước thừa sau này bốc hơi sẽ để lại các lỗ rỗng làm giảm mác bê tông và gây nứt chân chim diện rộng.
-
-
Lưu ý: Tuyệt đối không cho phép thợ tự ý bơm thêm nước vào bồn xe để tăng độ sụt. Nếu bê tông khô, chỉ được phép dùng phụ gia chuyên dụng của trạm trộn để điều chỉnh.
4. Lấy mẫu thử (Đúc mẫu bê tông để nghiệm thu ép mẫu)
Đây là ” bùa hộ mệnh” của chủ nhà để mang đi kiểm định sau này nếu chẳng may xảy ra tranh chấp về chất lượng.
-
Cách làm: Yêu cầu thợ lấy bê tông trực tiếp từ máng xả của xe bồn để đúc vào các khuôn hình lập phương (kích thước $15 \times 15 \times 15$ cm).
-
Số lượng: Mỗi xe bồn (hoặc mỗi tổ hợp 20–50 $m^3$ bê tông) phải lấy ít nhất 1 tổ mẫu (gồm 3 viên).
-
Nghiệm thu: Trên mặt viên mẫu, hãy dùng đinh vạch rõ: Ngày đổ, Vị trí đổ (Sàn tầng mấy), Ký tên của chủ nhà và giám sát thầu. Các viên mẫu này sẽ được bảo dưỡng cùng điều kiện với sàn nhà bạn, sau 7 ngày hoặc 28 ngày sẽ mang ra phòng thí nghiệm để ép thử xem có đạt đúng Mác bê tông đã mua hay không.
Trước khi xe bê tông đến khoảng 30 phút, hãy đi kiểm tra lại cốp pha một lần cuối. Hãy đảm bảo cốp pha đã được tưới nước ướt đẫm. Nếu cốp pha gỗ hoặc nền sàn bị khô sàn, chúng sẽ hút sạch nước của bê tông tươi ngay khi vừa đổ xuống, làm bê tông bị mất nước đột ngột và gây nứt bề mặt ngay lập tức khi chưa kịp đầm gạt.
